Міленіум Літвы - нашае агульнае свята з суседнімі народамі, з якімі ў беларусаў адна гісторыя.
Мастацкая выстава «Міленіум» адкрылася ў менскім Палацы мастацтва 22 кастрычніка. У экспазіцыі дэманструецца каля тысячы твораў выяўленчага мастацтва больш чым 300 аўтараў.
Кіраўнік творчай суполкі «Пагоня», якая выступіла ініцыятарам правядзення ў Менску выставы «Міленіум», Аляксей Марачкін у інтэрв’ю сайту www.charter97.org выказаў упэўненасць, што беларусы не павінны заставацца ўбаку ад свайго мінулага.
«Да гэтай выставы, якая прысвечаная 1000-годдзю назвы Літва, мы рыхтаваліся доўга, — кажа беларускі мастак. — Важна тое, што ВКЛ – гэта нашыя агульныя землі, якія звязваюць народы Літвы, Беларусі, Украіны, Польшчы. Мы маем агульную гісторыю, і, каб не абвінавачваць сябе ў бяспамяцтве, не павінны заставацца ўбаку ад такой даты. ВКЛ з’яўлялася правобразам Еўразвяза, дзе не было малодшых і старэйшых народаў-братоў. На прыкладзе Літвы, якая грандыёзна адзначыла гэтую дату, бачна, наколькі важныя такія падзеі. Беларусы не павінны забываць сваю вялікую гісторыю. Трэба ўлічваць хаця б тое, што Статут ВКЛ быў напісаны на беларускай мове».
Па словах Аляксея Марачкіна, выстава «Міленіум» зробленая выключна дзякуючы энтузіязму беларускіх мастакоў. Міністэрства культуры «не ўклала ў экспазіцыю ні капейкі».
«Увогуле гэтая выстава праводзіцца сумесна з Міністэрствам культуры, — адзначае мастак. — Спачатку мы хацелі яе назваць «Да 1000-годдзя летапіснай Літвы». Аднак у Мінкульце палічылі, што слова «Літва» лепш выключыць з назвы. Не ведаю, як гэта ацэньваць: можа быць, улады праяўляюць асцярогу, ці не хочуць пакрыўдзіць суседа… Але на адкрыцці выставы я не ўбачыў ніводнага прадстаўніка Міністэрства культуры. Калі нават яны былі, ніхто з іх не папрасіў слова. Выстава зробленая без аніякай дапамогі беларускіх уладаў. Яны не ўклалі ў яе ні капейкі. Усё гэта зроблена на энтузіязме беларускіх мастакоў».
Аляксей Марачкін выказаў падзяку прадстаўнікам замежных амбасадаў, якія наведалі «Міленіум».
«Прыемна, што былі літоўскі і швецкі амбасадары, прадстаўнікі амерыканскай амбасады. Выстава застанецца ў гісторыі як сведчанне таго, што мы не прайшлі міма гэтай даты. Але, адзначу, што беларускія ўлады абыйшлі святочную дату бокам. Апроч таго, яны рабілі ўсё, каб замоўчаць факт існавання такой выставы. І падобная сітуацыя сёння назіраецца ва ўсёй сферы культурнага жыцця Беларусі. Чыноўнікі працягваюць жыць па савецкіх канонах. Ёсць загад «галоўнакамандуючага» – кажам. Няма загаду – замоўчваем».
Падчас адкрыцця выставы «Міленіум» першы намеснік старшыні Беларускага саюза мастакоў Рыгор Сітніца таксама адзначыў, што да выставы беларускія мастакі «ішлі тысячу гадоў». Паводле яго словаў, не варта забываць, што міленіум Літвы — «нашае агульнае свята з суседнімі народамі, з якімі ў беларусаў агульная гісторыя, звернутая ў будучыню».
Паводле яго словаў, на выставе прадстаўленыя творы мастакоў, якія «у ідэю нацыянальнага адраджэння ўклалі сваё жыццё, сэрца і душу».
Да юбілейнай даты БСМ заснаваў памятны медаль, якім узнагароджаны шэраг выбітных дзеячаў беларускай культуры. Сярод іх — пісьменнікі Рыгор Барадулін, Генадзь Бураўкін і Ніл Гілевіч, музыка Віктар Скарабагатаў, мастакі Гаўрыіл Вашчанка, Арлен Кашкурэвіч, Васіль Шаранговіч, Аляксей Марачкін, Мікола Купава, Уладзімір Басалыга, Міхась Басалыга, Уладзімір Вішнеўскі, а таксама пасмяротна Міхась Раманюк і Яўген Кулік.
Выстава будзе адкрытая да 15 лістапада. Запланаваная вялікая культурная праграма, якая ўключае сустрэчы з навукоўцамі, мастакамі, музыкамі і артыстамі, а таксама грамадскае абмеркаванне.
Адкрыццё выставы суправаджалася выступам фальклорных калектываў і рыцарскіх клубаў.
*
*
(Паведамленьне, рас.)
Миллениум Литвы - наш общий праздник с соседними народами, с которыми у белорусов одна история.
Художественная выставка «Миллениум» открылась в минском Дворце искусства 22 октября. В экспозиции демонстрируется около тысячи произведений изобразительного искусства более чем 300 авторов.
Руководитель творческого объединения «Погоня», которое выступило инициатором проведения в Минске выставки «Миллениум», Алексей Марочкин в интервью сайту www.charter97.org выразил уверенность, что белорусы не должны оставаться в стороне от своего прошлого.
«К этой выставке, которая посвящена 1000-летию названия Литва, мы готовились долго, — говорит белорусский художник. — Важно то, что ВКЛ – это наши общие земли, которые связывают народы Литвы, Беларуси, Украины, Польши. Мы имеем общую историю, и, чтобы не обвинять себя в беспамятстве, не должны оставаться в стороне от такой даты. ВКЛ являлся прообразом Евросоюза, где не было младших и старших народов-братьев. На примере Литвы, которая грандиозно отметила эту дату, видно, как важны такие события. Белорусы не должны забывать свою великую историю. Нужно учитывать хотя бы то, что Статут ВКЛ был написан на белорусском языке».
По словам Алексея Марочкина, выставка «Миллениум» сделана исключительно, благодаря энтузиазму белорусских художников. Министерство культуры «не вложило в экспозицию ни копейки».
«Вообще-то эта выставка проводится совместно с Министерством культуры, — отмечает художник. — Сначала мы хотели ее назвать «К 1000-летию летописной Литвы». Однако в Минкульте посчитали, что слово «Литва» лучше исключить из названия. Не знаю, как это оценивать: может быть, власти проявляют осторожность, или не хотят обидеть соседа… Но на открытии выставки я не увидел ни одного представителя Министерства культуры. Если даже они были, никто из них не попросил слова. Выставка сделана без какой-либо помощи белорусских властей. Они не вложили в нее ни копейки. Все это сделано на энтузиазме белорусских художников».
Алексей Марочкин выразил благодарность представителям зарубежных посольств, которые посетили «Миллениум».
«Приятно, что были литовский и шведский послы, представители американского посольства. Выставка останется в истории как свидетельство того, что мы не прошли мимо этой даты. Но, отмечу, что белорусские власти обошли праздничную дату стороной. Кроме того, они делали все, чтобы замолчать факт существования такой выставки. И похожая ситуация сегодня наблюдается во всей сфере культурной жизни Беларуси. Чиновники продолжают жить по советским канонам. Есть приказ «главнокомандующего» – говорим. Нет приказа – замалчиваем».
Во время открытия выставки «Миллениум» первый заместитель председателя Белорусского союза художников Рыгор Ситница также отметил, что к выставке белорусские художники «шли тысячу лет». По его словам, не следует забывать, что миллениум Литвы — «наш общий праздник с соседними народами, с которыми у белорусов общая история, обращенная в будущее».
По его словам, на выставке представлены произведения художников, которые «в идею национального возрождения вложили свою жизнь, сердце и душу».
К юбилейной дате БСХ учредил памятную медаль, которой награжден ряд выдающихся деятелей белорусской культуры. Среди них — писатели Рыгор Бородулин, Геннадий Буравкин и Нил Гилевич, музыкант Виктор Скоробогатов, художники Гавриил Ващенко, Арлен Кашкуревич, Василь Шарангович, Алексей Марочкин, Микола Купава, Владимир Басалыга, Михась Басалыга, Владимир Вишневский, а также посмертно Михась Романюк и Евгений Кулик.
Выставка будет открыта до 15 ноября. Запланирована большая культурная программа, включающая встречи с учеными, художниками, музыкантами и артистами, а также общественное обсуждение.
Открытие выставки сопровождалось выступлением фольклорных коллективов и рыцарских клубов.
Мастакі Мікола Купава, Алесь Марачкін і Рыгор Сітніца
Народная артыстка Беларусі Зінаіда Бандарэнка
Народны паэт Беларусі Генадзь Бураўкін
Амбасадар Швецыі ў Беларусі Стэфан Эрыксан
Аташэ па пытаннях культуры, адукацыі і інфармацыі Амбасады ЗША у Беларусі Роберт Рыўз (справа)
Каардынатар грамадзянскай кампаніі “Еўрапейская Беларусь” Зміцер Бандарэнка і кіраўнік творчага аб’яднання “Пагоня” Алесь Марачкін
Паводле Хартыя97,
Падрыхтаваў для licviny.info
Алесь ЛЕТА.
